Γραφή και Γραφολογία
Η γραφή αποτελεί το σπουδαιότερο μέσο έκφρασης των διανοημάτων του ανθρώπου μετά την ομιλία.
Μαθαίνεται αρχικά μέσω της διαδικασίας της μίμησης των σχολικών καλλιγραφικών προτύπων και από εκεί και πέρα συνεχώς εξελίσσεται με την πάροδο των ετών και - αναλόγως με τη γραφική έξη και επιδεξιότητα του γράφοντα- είτε συγκλίνει προς τα καλλιγραφικά πρότυπα και ομοιάζει με αυτά, είτε αποκλίνει από αυτά, προσλαμβάνοντας έναν πιο εξατομικευμένο χαρακτήρα με την παραγωγή ιδιαίτερων και προσωποποιημένων μορφών.
Κατά τη γραφή επενεργούν ουσιαστικά, από τη μία μεριά ο εγκέφαλος που παράγει τους απαραίτητους κινητικούς παλμούς και από την άλλη ένα σύστημα αποτελούμενο από τον πήχη, το χέρι και τα δάκτυλα που εξωτερικεύουν τους εισερχόμενους παλμούς για να πραγματοποιήσουν τη γραφή. Σε σχέση δε με το γραφικό μέλος που εξωτερικεύει μέσω της μυϊκής δραστηριότητάς του τη γραφή έχει μελετηθεί ότι δεν την επηρεάζει, εάν αυτό λειτουργεί φυσιολογικά και είναι επαρκώς προσαρμοσμένο στη λειτουργία του, και τούτο διότι η γραπτή κίνηση εκπορεύεται και ορίζεται από την επίδραση του κεντρικού νευρικού συστήματος. Η γραφή τελικά είναι μία ανθρώπινη δραστηριότητα με αμιγώς εγκεφαλική προέλευση, η οποία διοχετεύεται στα εκτελεστικά ανατομικά όργανα του πήχη, του βραχίονα και των δακτύλων για να εκδηλωθεί.
Η γραφή όντας το αποτύπωμα μιας εσωτερικής διαπάλης μεταξύ του συνειδητού και ασυνείδητου τμήματος ενός ανθρώπου, αποτελεί την εξωτερίκευση των διανοημάτων του, μέσω πολύπλοκων νευρολογικών και βιοχημικών λειτουργιών. Το συνειδητό τμήμα της προσωπικότητας του ανθρώπου προσπαθεί να αναπαράγει γραφικές εκφράσεις σύμφωνες με την αισθητική του και τα αντίστοιχα καλλιγραφικά μοντέλα, ενώ το ασυνείδητο τμήμα αυτής δρα παραμορφωτικά, επιδρώντας καταλυτικά στην τελική απόδοση της γραφής. Αυτός είναι και ο λόγος άλλωστε που ενώ διδασκόμαστε συγκεκριμένα καλλιγραφικά μοντέλα κατά τα πρώτα στάδια εκμάθησης της γραφής, σιγά σιγά και όταν επέλθει η εξοικείωση του υποκειμένου με τη δραστηριότητα της γραφής, αυτή παραλλάσει, μετουσιώνεται σε κάτι μοναδικό, αντίστοιχο της μοναδικότητας του κάθε ανθρώπου.
Έτσι, η γραφή δεν είναι μία στατική ενέργεια, αλλά εξελίσσεται σε βάθος χρόνου, αναλόγως με την εξέλιξη του γραφικού φορέα. Σαν συγκοινωνούντα δοχεία, η γραφική έκφραση με την ψυχική και διανοητική κατάσταση και ωρίμανση του ανθρώπου σε συνάρτηση με την επιρροή των εξωτερικών ερεθισμάτων και βιωμάτων και την φυσική κατάσταση της υγείας του, βρίσκονται σε μία διαρκή αλληλεπίδραση. Η γραφή απεικονίζει αυτή τη ζωντανή διαδικασία της μετάλλαξης, της προόδου, της βελτιστοποίησης, της προσαρμοστικότητας του υποκειμένου, αλλά και της οπισθοχώρησης, της παλινδρόμησης, της αντίστασης στην αλλαγή, της έκπτωσης των ανθρώπινων λειτουργιών κ.ο.κ.
Η διαφορετικότητα και τελικά η μοναδικότητα του κάθε ανθρώπου δεν θα μπορούσε να απεικονιστεί, να εκφραστεί, να αποτυπωθεί καλύτερα και εναργέστερα από ότι με τη γραφή του που συνιστά έναν ιδιότυπο καθρέφτη, στον οποίο αντικατοπτρίζεται το εγώ του.
Αναλυτική Γραφολογία
Η αναλυτική γραφολογία μελετάει τη σχέση μεταξύ της γραφής ενός ανθρώπου και των γνωστικών και ψυχομορφοκινητικών ιδιοτήτων του, μέσω της ερμηνείας και αποκωδικοποίησης των γραφικών συμβόλων και παραμέτρων της γραφής βάσει ενός συστήματος επιστημονικών, διεθνών και σταθερών κανόνων και προβολικών τεχνικών.
Πρόκειται για έναν επιστημονικό κλάδο η συμβολή του οποίου εκτιμάται κατά τη διεπιστημονική του εφαρμογή. Έτσι, η διασύνδεση των γνωστικών αντικειμένων διαφορετικών επιστημονικών πεδίων ανάδειξε το σημαντικό ρόλο της εφαρμοσμένης γραφολογίας σε τομείς όπως η Ψυχολογία, η Ιατρική, η Εγκληματολογία, ενώ ενισχύει καθοριστικά και συγκεκριμένους κλάδους δραστηριότητας όπως είναι η διαχείριση του ανθρώπινου δυναμικού, ο επαγγελματικός προσανατολισμός, η ιστορική έρευνα ακόμα και η γραφιστική.
Η μελέτη της γραφής και η εξ αυτής συναγωγή συμπερασμάτων σχετικών με την ψυχοδιανοητική συγκρότηση του ατόμου, συνιστά ένα πολύτιμο εργαλείο, αφού βασίζεται στη διαφορετικότητα και τη μοναδικότητα του κάθε ανθρώπου.
Η γραφολογία εξετάζει τις κατηγορίες της γραφής (διάσταση, διάταξη, πίεση, ταχύτητα, μορφή, κλίση, κατεύθυνση και σύνδεση) και τα επιμέρους σημεία που αντιστοιχούν σε κάθε κατηγορία εξ αυτών, διαθέτοντας συναφώς ένα σύστημα 250 περίπου σημείων, από το συνδυασμό μέρους των οποίων προκύπτει μία μοναδική και ανεπανάληπτη γραφική αλληλουχία.
Έτσι, η ποικιλία των γραφικών χαρακτήρων αφορά σε ένα μη μετρήσιμο φάσμα, το οποίο αποτελεί απόδειξη της μοναδικότητας του κάθε ανθρώπου. Η αναλυτική γραφολογία διαθέτει το κατάλληλο επιστημονικό οπλοστάσιο προκειμένου να διακρίνει τις λεπτές αποχρώσεις της προσωπικότητας οι οποίες αντικατοπτρίζονται στη γραφή μέσω των γραφικών συμβόλων συνθέτοντας ένα μοναδικό εξατομικευμένο σκίτσο της προσωπικότητας του γράφοντα.
Δικαστική Γραφολογία
Η δικαστική γραφολογία έχει ως αντικείμενο τη διάγνωση της γνησιότητας ή της πλαστότητας της γραφής ή της υπογραφής του ανθρώπου. Μελετάει δηλαδή τη γραφή και τους μηχανισμούς της, έχοντας ωστόσο διαφορετικό στόχο από αυτόν της αναλυτικής γραφολογίας, αφού μέσω της συγκριτικής μεθόδου, επιχειρεί να εντοπίσει τα σημεία σύγκλισης ή απόκλισης των στοιχείων της γραφής / υπογραφής επί των συγκρινόμενων εγγράφων, προκειμένου να αχθεί στο αντίστοιχο πόρισμα περί γνησιότητάς τους ή μη.
Η συμβολή της αναλυτικής γραφολογίας κατά τη διερεύνηση της γνησιότητας ή μη της γραφής / υπογραφής ενός ανθρώπου έγκειται στη βαθιά εξοικείωση του ειδικού με το μηχανισμό της γραφής, ως εξωτερίκευσης ενός μοναδικού αποτυπώματος που διαθέτει κάθε άνθρωπος, παρέχοντάς του επιπλέον χρήσιμα διαγνωστικά εργαλεία.
Η αρχή δε, της δικαστικής γραφολογίας ότι η γραφή, ως προβολή της ψυχοδιανοητικής και σωματικής συγκρότησης του ανθρώπου, είναι εξ ορισμού μοναδική και ανεπανάληπτη, και εξ αυτού του λόγου είναι σχεδόν αδύνατη η τέλεια πλαστογραφία, αναδεικνύει ως υψίστης σημασίας τον υποσυνείδητο παράγοντα της γραφής. Προβάλλονται δηλαδή μέσω της γραφής μια σειρά ψυχοκινητικών δυνάμεων, οι οποίες δεν μπορούν να αφαιρεθούν συνειδητά από τον γράφοντα, καθώς αντικατοπτρίζουν το πιο ενστικτώδες, ιδιοσυγκρασιακό, εγγενές ή αταβιστικό τμήμα της προσωπικότητάς του, ή ακόμα το πιο απωθημένο τμήμα αυτής, με αποτέλεσμα κανένας να μην έχει την επαρκή ικανότητα προσοχής, επιδεξιότητα και έλεγχο των αντανακλαστικών προκειμένου να μιμηθεί με φυσικότητα και αυθορμητισμό μία τρίτη υπογραφή ή γραφή λόγω της δυσκολίας του να αφαιρέσει αυτές τις τάσεις του και να εγκαταλείψει το σχηματισμό των δικών του γραφικών συνηθειών.